Nghề phơi nắng ở Tân Diêm - Sa Huỳnh - Quảng Ngãi

Khi nhiều người tìm nơi tránh nắng nóng thì diêm dân Sa Huỳnh (Đức Phổ, Quảng Ngãi) lại ra đồng để làm ra hạt muối trắng mang hương vị mặn mà của biển.

11 giờ trưa, nắng như đổ lửa, ông Đinh Ngộ vẫn cần mẫn múc từng ca nước mặn đổ vào ruộng muối. Lưng áo ông thấm đẫm mồ hôi dưới chiếc nón lá phai màu vì sương gió. Thỉnh thoảng, ông lại vácchiếc trang được ghép bằng hai thanh tre gạt nước trên mặt ruộng cho muối chóng kết tinh. "Phơi mình giữa trưa nắng là chuyện thường ngày của diêm dân nơi đây ấy mà! Bởi vậy nên nhiều người cứtrêu chọc: Nậu nại (dân làm muối) đã dại lại quê/ Mát trời thì về, nắng lại ra phơi" - ông nói.

Chồng đi biển, chị Trần Thị Minh Thư phải luôn túc trực ngoài đồng để chăm hơn 2 sào ruộng muối. Suốt ngày, chị cứ san phẳng, dẫn nước vào ruộng, kiểm tra độ mặn, cào muối và oằn lưng với những gánh muối nặng hơn cơ thể của chị. Những lúc quá mệt, chị chui vội vào túp lều lợp bởi vài nhánh lá dừa cao tầm người ngồi rồi cầm chiếc nón lá quạt liên hồi để xua đi cái nóng. Chị tâm sự: "Diêm dân tụi tui chỉ mong trời nắng gắt để thu được nhiều muối. Dẫu nắng nóng hơn nữa thì cũng phải ráng sức chứ biết làm sao được? Vì nếu mát trời thì chỉ có chết đói. Lấy tiền đâu lo cho con cái ăn học?"
Những thửa ruộng muối chứa nước nóng như đun sôi trước khi tạo thành muối trắng lấp lánh trong nắng hè. Nhiều diêm dân chui vào chiếc lều dựng tạm giữa đồng dùng bữa trưa đạm bạc rồi vội trở ra cào muối dưới ánh nắng chói chang. Do luôn phải dãi nắng dầm sương để làm ra hạt muối trắng nên làn da của họ cứ đen bóng như đồng. Anh Trần Ngọc Tiên nói vui: "Càng nắng nóng thì tụi tui luôn ởngoài đồng để dẫn nước mặn vào ruộng, cào phá váng, đổ thêm nước, kiểm tra độ kết tinh, rồi thu hoạch muối. Do luôn được "sấy" nắng nên da ai cũng đen láng."
Ông Phạm Cho, cán bộ phụ trách nông - lâm - diêm nghiệp xã Phổ Thạnh cho biết: Đồng muối Sa Huỳnh có diện tích hơn 116 ha với hơn 850 hộ diêm dân tham gia sản xuất muối. Nắng nóng là yếu tốthuận lợi cho việc sản xuất với sản lượng muối thu hoạch mỗi ngày hơn 50 tấn. Từ đầu vụ đến nay, diêm dân trong xã đã thu hoạch được trên 2.000 tấn muối. Hiện giá muối đang ở mức 1.000 - 1.200đồng/kg, giảm 1.000 đồng so với 3 tháng trước nên thu nhập của diêm dân chẳng đáng là bao. Nhiều hộkhông bán được muối cho tư thương phải vận chuyển đến bán rong tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Hiện lượng muối trong xã còn tồn đọng lên đến hàng nghìn tấn và sẽ tiếp tục tăng trong những ngày đến nếu nắng nóng kéo dài. Hạt muối Sa Huỳnh đã được công nhận thương hiệu độc quyền vào năm 2011, nhưng cuộc sống của bà con diêm dân vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn…